blog 2 Willem van Esch
Op vakantie met Richard Strauss. 22-08-2011
Wandelen in de bergen. Jarenlang heb ik tijdens mijn vakanties de mooiste tochten gemaakt. En dan niet met touwen en houwelen, nee, gewoon lopen en wat klauteren. Ook zo kom je op een Alpentop. En kijk je vanaf die top, in de stilte die daar nog heersen kan, naar beneden en voel je je op zo’n moment de koning van dat prachtige gebied.
Nu ik door omstandigheden en leeftijd die toppen niet meer haal, moet ik me behelpen met de herinnering en de prachtige muziek van Richard Strauss, een componist uit de Alpenstreek.
Beluister zijn Alpensymfonie en je staat weer met beide benen op de rotsige bodem en je ervaart storm en onweer, alsof je ermiddenin zit. Maar ook een fantastische zonsondergang (“Ausklang”); voor mij een fragment, dat tot de juwelen uit de klassieke muziek gerekend mag worden.
Strauss componeerde ook opera. Zijn historische opera’s Salome en Elektra gelden wel als zijn mooisten. Terecht. Maar als ik moet kiezen, kom ik toch vaak weer uit bij zijn wat luchtiger werk Der Rosenkavalier. Toegegeven, de slagroom en poedersuiker zijn goed vertegenwoordigd. Maar beleef eens zijn meeslepende walsen. Net dat tikkeltje intrigerender dan die van zijn naamgenoot Johann. En het terzet op het einde van de opera heeft alle keuzelijstjes van operaliefhebbers met gemak gehaald.
De opera duurt zo’n 3 uur. Verstandig wellicht om te beginnen met de hoogtepunten. Mooie uitvoeringen genoeg. Mijn favoriet is die met Von Karajan als dirigent en met o.a. Schwarzkopf en Ludwig.
Schwarzkopf is ook mijn favoriete sopraan voor zijn misschien wel mooiste en bekendste liederen: die vier letzte Lieder. Op het eind van zijn lange leven, een einde, dat getekend werd door zijn dubieuze oorlogsverleden, heeft hij ze -misschien wel als boetedoening- gecomponeerd. De berusting, die het laatste lied uitademt, kan alleen maar het werk zijn van een door het leven getekende kunstenaar. Huiveringwekkend mooi!Wilt u het werk van Richard Strauss eens live horen?
Dat kan. Op vrijdag 21 oktober a.s. zal Het Brabants Orkest de Metamorphosen van hem uitvoeren. Een werk overigens, dat de geur van poedersuiker totaal ontbeert. Het stamt uit 1945. Het heeft een zeer beschouwend karakter en bevat complexe contrapuntharmonieën. Indrukwekkend!
Strauss heeft de Marce Funebre uit Beethovens 3e symfonie erin verwerkt. Een werk dat op diezelfde avond ook op het programma staat.
Willem