Youps muziek

Ik ben echt geen blinde bewonderaar van hem. En was het laatst op Oudejaarsavond ook niet want sommige grappen hadden geen enkele tryout mogen overleven (‘in Alphen krijg je aan het loket zó een machinegeweer en als je schizofreen bent twee’). Hoewel, de bizarre George Clooney identificatie maakte dat onmiddellijk goed en een beetje afwisseling in zo’n conference, ook wat het nivo betreft, kan geen kwaad. Youp is ook maar een mens. Prima.

Ben dus geen Youpie groupie. En toch sloot ik hem in mijn hart. Wat heeft die man een lef. Geert Wilders gewoon vergelijken met Andrej Breivik – geen mens durft het te zeggen en Youp doet het, voor weet ik hoeveel Nederlanders. Er zal zeker ook wel iemand van het kabinet hebben gekeken. En over Mauro geen omzichtige grapjes, nee: verontwaardiging, recht uit het hart, en een regelrechte vuurpijl ruim boven de snelheidslimiet van 130 km/u richting Tweede Kamer.

Maar er was iets waar nog meer lef uit sprak. Vond ik. Hippe dingen afkraken – zoals je twitterend, flickrend, googlelend en iPodtend door het bestaan bewegen – is één, maar niet hippe dingen ophemelen, dat is pas echt karakter. Youp toverde violiste Emmy Verhey op het toneel. Emmy is niet hip. Wij van nu kennen Emmy niet. Emmy is op leeftijd. Emmy speelt viool. Emmy speelt klassieke muziek op die viool. En al wat Emmy, en dan nog versluierd, het publiek aan bloots wil laten zien is een stukje rug, van haar voorkant vernemen wij niemendal. Suf hoor.

Dat dit onmodieus object Emmy – één van Nederlands’ grootste violisten – vanwege het nieuwe kunstbeleid met uitsterving wordt bedreigd, vindt Youp treurig en een schande. Zij en tal van haar collega’s moeten verdwijnen zonder passé te zijn. Youp staat op een Amsterdamse gracht op een brug, en opeens hoort hij muziek. Een viool. Het leven krijgt voor hem meer waarde. Hij onderbreekt zijn conference regelmatig om er de aandacht op te vestigen (‘is muziek niet veel belangrijker dan mijn grappen?’), ergert zich aan zichzelf dat hij er steeds doorheen praat (‘maar dat moet nu eenmaal van de VARA’) en keer op keer schaamt hij zich dat hij in een land woont dat zulke rauwe bezuinigingen heeft doorgevoerd.

Youp koos Emmy. Hij koos de moeilijke weg. Hij koos iemand van over de zestig, een vrouw die een stapje terug deed, van wie misschien wel geen enkele cd meer in de winkel ligt. Hij koos een ‘grande dame’ en maakte haar niet hipper dan ze is. (Daarmee toonde hij heel wat meer guts dan het programma ‘Over de doden 2011’ een paar dagen eerder, waarin de NOS de grande dame van de literatuur Hella S.Haasse omwille van de brede aansprekendheid herdacht met een stukkie van een televisiequiz die ze in de jaren ’50 inderdaad presenteerde, maar het niet nodig vond om een van haar boeken te noemen.) Youp maakte geen makkelijke knieval voor het bekende klassieke-muziek glijmiddel jong glad lachend meisje en o wat is klassieke muziek toch léúk. Hij nam ook geen bloeiende schoonheid als Janine Jansen of Liza Ferschtman – nee, het was muziek en niets anders dan muziek.

Daarom werd ik warm van binnen. Waarbij het hooguit jammer was dat Verhey niet echt klassieke muziek speelde. Misschien had het nog beter gewerkt als zij voor eeuwig tot het hart sprekende klassiekers als Méditation van Massenet, een romance van Beethoven of Salut d’Amour van Elgar had gespeeld.

Buckler bier afkraken, de chic van het Gooi, linkse fanatiekelingen in bestel-eenden: ik heb er om gelachen, hard om gelachen in het verleden maar je kracht en positie inzetten om iets zijn plek te gunnen – dat was voor mij een karaktervol begin van het nieuwe, voor de kunsten zo moeilijke nieuwe jaar.

Reageren? Dat kan via: blog@muziekgebouweindhoven.nl