Dmitri Sjostakovitsj

1906 - 1975   |   Russisch   |   110 werken

Op 25 september 1906 zag Dmitri Sjostakovitsj het levenslicht. Al vroeg bleek de kleine jongen een muzikaal talent te zijn: vanaf zijn negende volgde hij pianolessen en nog geen vier jaar later werd hij toegelaten tot het Conservatorium van St. Petersburg. Op negentienjarige leeftijd studeerde hij af, en wel met de succesvolle première van zijn Eerste Symfonie.


Muzikaal gezien was deze symfonie nog weinig verrassend, maar de daarop volgende composities waren duidelijker experimenteler van aard. Zijn Tweede Symfonie rondde hij twee jaar na zijn voorganger af en bevatte noten die zó dicht op elkaar stonden dat de melodie maar moeilijk te ontdekken was. Het sluit daarmee aan op de muzikale avant-garde van de Sovjet-Unie.


Toch heeft Sjostakovitsj niet altijd kunnen componeren wat hij wilde. Toen het land onder leiding kwam van Stalin, die sinds de dood van Lenin in 1924 steeds machtiger werd, kwam aan vele kunstvormen een eind. Kunst moest immers voor de gemiddelde arbeider te begrijpen zijn en bovenal een positief beeld van het socialisme uitdragen. Dit propagandagenre werd ook wel “socialistisch realisme” genoemd.


In 1936 publiceerde het partijblad Pravda een artikel: “Chaos in plaats van muziek”. De door Dmitri gecomponeerde opera Lady MacBeth van Mtsensk werd met de grond gelijk gemaakt. Redenen hiervoor waren onder meer het ‘negatieve’ libretto en het feit dat het een verwarde stroom geluid zou zijn. De kritiek leidde ertoe dat Sjostakovitsj zijn reeds voltooide Vierde Symfonie van het programma haalde. Zijn Vijfde Symfonie bracht hij een jaar nadien uit: helderder en minder dissonant dan de slecht ontvangen opera, maar toch in de kenmerkende stijl van de componist. Een groot succes, zo bleek.


Het duurde tot na de dood van Stalin voordat Sjostakovitsj weer in de concertzalen zou spelen. Langzaam maar zeker keerden daarmee ook de eigenzinnige muzikale eigenschappen terug, waarmee hij eerder door het slijk werd gehaald. Bovendien kon hij na de dood van Stalin ook makkelijker naar het westen reizen, waar hij onder meer contacten legde met Benjamin Britten en Leonard Bernstein.


Tijdens zijn leven trouwde Dmitri maar liefst driemaal. Zijn eerste vrouw, Nina Vazar, overleed na 22 jaar huwelijk aan kanker. Met haar had hij twee kinderen. Lang bleef hij niet alleen, want zijn tweede huwelijk met Margarita Kainova stond al voor de deur. Na drie jaar strandde ook dat huwelijk. In 1962 huwde hij Irina Soepinskaja, met wie hij samen bleef tot zijn dood.


Op 9 augustus 1975 blies Sjostakovitsj zijn laatste adem uit. Hij overleed aan de gevolgen van longkanker. Hij ontving een staatsbegrafenis.


Bekende werken

  • Concert voor piano, trompet en strijkers, op. 35
  • Vijfde Symfonie
  • Dertiende Symfonie
  • Lady MacBeth van Mtsensk
  • Eerste Celloconcert
  • Tweede Wals
  • Strijkkwartetten (15 werken)

Related concerts

Cookies

We use cookies and similar techniques to improve the usability of your visit, to analyze the use of the website, to make it possible to display third-party content such as videos, for marketing purposes and for various other applications. These cookies are also placed by third parties.

By clicking “Accept”, you agree. If you do not agree, you can specify your preferences via the "Adjust settings" button. More information…

Cookies are required for the website to function properly. This way the content of your shopping cart will be remembered during the order and you can log in on the website with your account.

Cookies are also needed to enrich your experience on the website. For example, media from third parties such as videos. We also keep statistics to continuously improve the site.

Finally, cookies are used to process further information about our marketing activities, such as newsletters and advertisements, in the most efficient and personal way.

Cookie settings