ma 12 okt ’20 20:15 uur
Driedaagse luistercursus

Joop van Velzen

De ontwikkeling van de Symfonie

Deel 2 vindt plaats op 26 oktober 2020 en deel 3 vindt plaats op 9 november 2020. Hiervoor hoeft u geen extra kaartje te kopen.

ma 12 okt ’20
20:15 uur

De symfonie is bijna vier eeuwen oud, maar de oorsprong ligt nog verder weg. De term “symfonie” werd gedurende de hele zeventiende eeuw gebruikt om instrumentale onderdelen van composities aan te duiden, met name in de opera. Componisten schreven graag in deze vorm, dus is het niet verrassend dat die muziek ook snel buiten het theater werd gespeeld. 

De symfonie was geboren en de voor de opera bedoelde sinfonia’s zijn nauwelijks te onderscheiden van “echte” symfonieën. Maar wanneer we een datum moeten toekennen aan de eerste symfonieën kunnen we gevoeglijk zeggen dat in het midden van de 18de eeuw alle belangrijkste kenmerken aanwezig waren. Die bestonden uit drie of meer delen, een orkest dat uit zowel strijkers (vierstemmig) als blazers bestond.

Geen enkele componist heeft ooit meer gedaan om deze vorm of genre te bevorderen dan Joseph Haydn; hij legde de basis waarop de latere componisten konden verder bouwen. Ludwig van Beethoven nam de vorm voor eigen expressieve doeleinden over en verbreedde het harmonisch bereik. Zijn laatste symfonie, de 9e met solisten en koor, duurt ongeveer zeventig minuten, ongeveer het dubbele van de gemiddelde Haydn-symfonie. Waar Beethoven korte motieven met een krachtig ritmisch profiel schreef, waren de romantici vooral gefascineerd door uitgerekte melodieën. Groot symfonisch meesterschap treffen we aan bij Johannes Brahms, bij Anton Bruckner, bij Pjotr Iljitsj Tschaikovsky en aan het eind van de negentiende eeuw bij Gustav Mahler en de Finse componist Jean Sibelius.

Lang heeft het er naar uitgezien dat de symfonie – ook na Igor Stravinsky en Dimitri Shostakovitch! – zijn tijd had gehad. Maar nog steeds is het vooral de symfonie waarnaar het concertpubliek wil luisteren en de soort muziek die orkesten graag op het podium brengen. Het toont ook aan dat de symfonie als vorm geenszins aan muzikale creativiteit heeft ingeboet!

Cookies
We gebruiken cookies om uw bezoek aan deze website zo plezierig mogelijk te maken. We onthouden bijvoorbeeld uw persoonlijke instellingen. Ook gebruiken we Google Analytics om inzage te krijgen in de gebruiksvriendelijkheid van de website en deze vervolgens te kunnen verbeteren.
Meer informatie